Een back-up die je nooit hebt teruggezet, is geen back-up

Vraag een ondernemer of er back-ups van zijn website draaien en het antwoord is bijna altijd ja. Vraag door of er ooit eentje is teruggezet en het wordt stil. Daar zit het gat. Bijna iedereen heeft het gevoel dat het geregeld is, bijna niemand heeft het ooit gecontroleerd. En je komt erachter op de ochtend dat de site plat ligt, precies het moment waarop je geen zin hebt in een verrassing.
Een back-up is een belofte, pas het terugzetten is bewijs
Een kopie die nooit is teruggezet, is een bestand waarvan je hoopt dat het werkt. Meer is het niet. Ik heb back-ups gezien die keurig elke nacht werden weggeschreven en waarvan later bleek dat de database er niet in zat. Alle mappen met foto's en thema-bestanden waren compleet aanwezig. Alle pagina's, teksten, producten en formulierinzendingen niet. Van buiten zag die back-up er prima uit, want het bestand had gewoon een nette omvang en een verse datum.
Zo'n ontdekking doe je liever op een rustige dinsdagmiddag dan op het moment dat je site eruit ligt en de telefoon gaat. Terugzetten is de enige test die iets bewijst. Alles daarvoor is een aanname met een geruststellend groen vinkje ernaast.
Drie manieren waarop het stilletjes misgaat
In de praktijk kom ik steeds dezelfde drie situaties tegen, en ze voelen alle drie als geregeld.
- De back-up staat al maanden stil. Een plugin die na een update niet meer draait, een schijf die vol is, een verlopen wachtwoord bij de opslagdienst. De foutmelding gaat naar een mailadres dat niemand leest.
- De back-up staat op dezelfde server als de site. Handig, tot die server het probleem is. Bij een gehackte of gecrashte omgeving ben je in één klap allebei kwijt.
- De back-up is niet compleet. Alleen de bestanden, of alleen de database. Je hebt dan wel iets, maar geen werkende website.
Wat deze drie gemeen hebben: je ziet er niets van zolang alles goed gaat. Er is geen rood lampje. De enige manier om erachter te komen is er actief naar kijken.
Benieuwd hoe jouw eigen site hierop scoort? Doe de gratis website-check; binnen twee werkdagen heb je mijn persoonlijke rapport.
Drie vragen die je zonder technische kennis kunt stellen
Je hoeft hier zelf niets voor te kunnen. Je hoeft alleen de juiste drie dingen te vragen aan wie je site beheert.
- Hoe oud is de nieuwste kopie? Je wilt een datum horen, geen "die draait automatisch".
- Waar staat die kopie, en is dat ergens anders dan de site zelf?
- Wanneer is er voor het laatst eentje teruggezet, en waar is dat toen gebeurd?
Komen daar drie concrete antwoorden op, dan zit je goed. Komt er een antwoord in de trant van "dat is allemaal geregeld", dan heb je geen antwoord gekregen maar een sussend woord. Dat is geen kwade wil, meestal weet degene het zelf ook niet en heeft niemand het ooit gevraagd.
Terugzetten oefen je op een kopie, nooit op je echte site
Een terugzet-test is minder spannend dan het klinkt. Je zet de back-up terug op een aparte testomgeving, dus niet over je live site heen, en dan klik je hem door zoals een bezoeker dat doet. Staan de pagina's er allemaal? Werkt het contactformulier en komt de mail aan? Staan de foto's erin? Is de laatste wijziging die je zelf hebt gedaan aanwezig, of eindigt de kopie ergens vorig jaar?
Noteer daarna de datum van die test ergens waar je hem terugvindt. Herhaal het periodiek en zeker na een grote verbouwing aan de site, want dat is precies het moment waarop instellingen stilletjes veranderen. Vraag het ook na bij wie je onderhoud doet: niet alleen of er een kopie draait, maar of er ook aantoonbaar eens eentje is teruggezet. Zonder die stap heb je een abonnement en geen zekerheid.
Wat je vanmiddag kunt doen
Stuur één bericht naar degene die je website beheert, of dat nu een bureau, een hostingpartij of je neef is. Stel die drie vragen letterlijk: hoe oud is de nieuwste kopie, waar staat hij, en wanneer is er voor het laatst eentje teruggezet. Zet er meteen een herinnering bij in je agenda over een half jaar om hetzelfde nog eens te vragen.
Krijg je geen helder antwoord, dan weet je genoeg en heb je iets om op te lossen voordat het je een ochtend kost. Weet je niet goed hoe je het aanpakt of wil je dat iemand er even naar kijkt, laat het me weten.
Lees ook
- De AI-wet geldt sinds augustus, en bijna geen ondernemer deed er iets mee
- Waarom het AI-antwoord bijna nooit de nummer 1 uit Google citeert
- Je testsite mag geen echte boekingen maken
Lees je hier vaker? Zet Digitactics als voorkeursbron in Google, dan zie je nieuwe stukken eerder in je zoekresultaten.